Thế nào là hạnh phúc “lìa khổ được vui” trong Phật giáo?

Mai đăng lúc: 09:48 17/03/2020
Hãy thử sống và làm việc không vì tiền trong một đôi ngày và thể nghiệm niềm hạnh phúc khi hiến dâng cho người khác xem sao!

Trong An Lạc Từ Tâm, Hòa thượng Thích Thánh Nghiêm chia sẻ rằng, Phật dạy chúng ta nếu thể nhập được diệu lí “sắc tức là không”, “tính không của duyên khởi” và “vô thường” thì có thể lìa khổ được vui và chứng nghiệm được niềm hạnh phúc đích thực. Nhưng thông thường khi con người cảm thấy trong lòng không vui, họ thường nghe nhạc, khiêu vũ, chơi bài hoặc tham gia một hoạt động nào đó là thấy rằng, mình đã lìa khổ tìm vui. Vì thế họ nghĩ, việc tìm vui lánh khổ không nặng nề, quan trọng như trong kinh điển Phật giáo đề cập và cũng không đến nỗi quá khó thực hiện.

Thực ra, về cơ bản, niềm vui sướng nói trên khác với hạnh phúc “lìa khổ được vui” mà Phật giáo đề cập. Thông thường người ta cho rằng, có hai cách hưởng lạc: Một là chìm vào các chất gây nghiện như thuốc lá, bia rượu, ma túy hoặc các chất kích thích. Các chất gây nghiện đều mang lại hưng phấn, khoái lạc tạm bợ, nhất thời cho con người, giúp con người quên đi thực trạng đau khổ của bản thân.

Nhưng một khi các chất gây nghiện hết tác dụng, con người tỉnh lại đối mặt với thực tế thì mệt mỏi, chán nản hơn. Cách hưởng lạc còn lại là “kích thích”, điều này chỉ mang lại khoái cảm của thân xác, cũng giống như việc gãi cho đỡ ngứa khi bị côn trùng đốt hoặc khi trời nóng bức chúng ta uống một cốc nước mát. Thoạt tiên, nó cho ta cảm giác rất dễ chịu, sảng khoái vô cùng. Nhưng, nếu chúng ta dùng các biện pháp kích thích kia để xử lí những việc gây khó chịu trước mắt thì nhất định sẽ mang bệnh, như khi gãi nhiều thì sưng tấy, uống nước đá nhiều thì viêm họng.

Thông thường, nhiều người nghĩ rằng, hưởng thụ chỉ là các hình thức gây mê hoặc tăng thêm kích thích, hưng phấn cho cơ thể. Thực ra, họ đang lấy khổ làm vui, hoàn toàn không phải là tìm hạnh phúc đích thực, thậm chí có lúc còn bị phản tác dụng.

Ví dụ người mê đánh bạc, họ biết rõ rằng không thể ván nào cũng đánh thắng, nhưng lại luôn luôn mong thắng. Có thể, họ chỉ thắng một ván đầu nhưng trong lòng đầy hưng phấn, họ bị kích thích ham muốn. Song, sự thực là càng đánh, càng hy vọng thì càng thua. Người đánh bạc thua đau khổ đã đành nhưng người thắng cũng không nhất định hạnh phúc.

Quẳng hết gánh lo trong lòng mình giúp chúng ta thể nghiệm sự giải thoát nhẹ nhàng khi tâm lí không còn mang nặng điều gì nữa.

Có người chết vì quá vui mừng, hưng phấn do đánh thắng bạc, có người bị cướp giật vì nhiều tiền. Khiêu vũ cũng thế, khi đang trên sàn nhảy, cảm giác lâng lâng khó tả, vô cùng thích thú, hưng phấn. Khi đó, họ đam mê đến nỗi không biết mình đang làm gì, nhưng sau khi về nhà tỉnh lại, cái cảm giác hưng phấn lúc trước tan tành mây khói, chỉ còn lại một mình trơ trọi, quanh mình vẫn thấy nhạt nhẽo, trống vắng ê chề.

Đương nhiên khi tham gia lao động quá mệt mỏi, vất vả, chúng ta có thể đi nghe nhạc, đánh cầu, đi bơi, đi dã ngoại, du lịch,… để thư giãn thần kinh, tăng thêm hứng thú làm việc, đấy là những cách giải trí lành mạnh và nên thực hiện. Tuy nhiên, những giải pháp này mang tính tạm thời, thiếu triệt để, rốt ráo, càng không thể đảm bảo rằng chỉ làm một lần như thế thì niềm vui kia đủ năng lượng để sử dụng cả đời.

Theo Phật pháp, niềm hạnh phúc do tu tập mang lại mới là đích thực. Quẳng hết gánh lo trong lòng mình giúp chúng ta thể nghiệm sự giải thoát nhẹ nhàng khi tâm lí không còn mang nặng điều gì nữa. Niềm hạnh phúc này hoàn toàn khác với những gì mà các trò vui chơi, giải trí mang lại. Phần lớn thời gian đời người tất bật vì mưu sinh, kiếm tiền. Gánh nặng tiền bạc, trách nhiệm đè xuống hai vai khiến người ta cảm thấy cuộc sống ê chề, mệt mỏi.

Vì thế, nếu có thời gian rỗi rãi, mọi người hãy thử tham gia công tác từ thiện, tham gia lao động công ích, lắng bớt tâm lí lao động để kiếm tiền, thay vào đó là tâm lí hiến dâng cho đồng loại. Điều này sẽ giúp chúng ta giảm bớt tham tâm, trút bỏ áp lực tiền bạc trên vai.

Hãy thử sống và làm việc không vì tiền trong một đôi ngày và thể nghiệm niềm hạnh phúc khi hiến dâng cho người khác xem sao! Giúp đỡ người khác theo cách này không những mang lại lợi ích cho họ mà còn có tác dụng điều hòa tâm sinh lí, xem đó là thuốc điều trị đau khổ cho thân tâm, như thế bạn sẽ gặp được quả ngọt hạnh phúc.

Wikilady tổng hợp

Bạn có thể quan tâm